Ana Analiz: Tahvil Türleri ve Kupon Mekaniği (Sabit, Sıfır Kupon, Değişken)

1) Temeller: Nominal değer (N), kupon oranı (r), dönem sayısı (m). Kupon = N × r / m.

2) Tahvil türleri:

  • Sabit kupon: öngörülebilir nakit akışı, faiz riski daha belirgin.
  • Sıfır kupon (iskonto): ara ödeme yok; vade sonunda tek ödeme, durasyon yüksek.
  • Değişken kupon (FRN): referans faize bağlı, faiz riski sınırlı.

3) Fiyat–getiri ilişkisi (YTM):

  • Genel fikir: faiz ↑ → fiyat ↓ (ve tersi).
  • Fiyat yaklaşık formülü (sembolik):
    P = Σ C/(1+y/m)^t + N/(1+y/m)^n
  • Kısa örnek (yaklaşık): 1.000 nominal, %10 kupon (yarıyıl), piyasa getirisi %8 → fiyat ~1.07×N civarı; piyasa %12 → ~0.94×N civarı.

4) Durasyon (hızlı kural): Fiyat değişimi ≈ -Duration × ΔFaiz. Uzun vade ve düşük kupon → daha büyük oynaklık.

5) Hangi durumda hangisi?

  • Kısa ufuk / faizin artacağını düşünen: FRN.
  • Orta–uzun ufuk / nakit akışı ihtiyacı: Sabit kupon.
  • Net hedef tarih / birikimi “kilitleme”: Sıfır kupon.

Uyarı: Vergi, masraf, likidite farkları final getiriyi etkiler.