Giriş
Faiz; finansal varlıkların bugünkü değerini belirleyen temel çarpandır. Ancak “faiz” tek bir sayı değildir: sabit, değişken ve reel (enflasyondan arındırılmış) farklı karar çerçeveleri sunar. Aşağıda kısa ve uygulanabilir bir özet bulacaksınız.
1) Sabit Faiz (Fixed)
- Kupon/ödeme takvimi baştan bellidir; öngörülebilir nakit akışı sağlar.
- Piyasa faizi yükselirse sabit kuponlu tahvilin fiyatı düşer; faiz düşünce fiyat yükselir (fiyat-getiri ters yönlü).
- Duyarlılık (duration) uzadıkça fiyat oynaklığı artar. Uzun vadeli, sabit ödemeli kâğıtlar faiz şoklarına daha hassastır.
2) Değişken Faiz (Floating/FRN)
- Kupon, genellikle 3–6 ayda bir, referans faize (ör. politika faizi, TLREF, SOFR vb.) göre yeniden belirlenir.
- Faiz artış döngülerinde kuponlar yukarı uyum sağlayabildiği için fiyat oynaklığı görece düşüktür; fakat düşen faiz ortamında kuponlar da azalır.
3) Reel Faiz (Enflasyona Endeksli)
- Kupon/ana para enflasyona göre ayarlanır; satın alma gücünü korumayı hedefler.
- Beklenmeyen enflasyon şoklarına karşı koruma sağlar; ancak ölçüm yöntemi ve endeks ayrıntıları sonucu etkiler.
Karar Çerçevesi (3 adım)
- Zaman ufku: 0–12 ay kısa, 1–3 yıl orta, 3 yıl+ uzun.
- Faiz beklentisi: Artış/düşüş mi, yoksa yatay mı?
- Risk toleransı: Fiyat dalgalanmasına ne kadar dayanırım?
Basit yönlendirme (eğitim amaçlı):
- Faiz artışı bekliyorsanız: değişken faizli enstrümanların kupon uyumu koruyucu olabilir.
- Faiz düşüşü bekliyorsanız: sabit faizli enstrümanlarda fiyat kazancı potansiyeli artar (duration’a dikkat).
- Enflasyon riski öncelikliyse: enflasyona endeksli/reel getirili kâğıtlar değerlendirilir (metodoloji şartlarını okuyun).
Son söz
Her üç yaklaşım, portföyde farklı ekonomik senaryolara karşı sigorta işlevi görebilir. Anahtar; zaman ufku, nakit ihtiyacı ve risk toleransının netleşmesidir.
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.